Verontrustende conclusies Auditcommissie: afname wadplaten en vogels in gaswinningsgebied Waddenzee

Nieuws
Afname

7 december 2017  |   |  Leestijd: 2 minuten

Vandaag verscheen het jaarlijkse advies van de Auditcommissie over de monitoringsresultaten van de gaswinning door de NAM onder de Waddenzee. De conclusies uit de monitoring (door de Auditcommissie) vindt de Waddenvereniging erg verontrustend. In tegenstelling tot de NAM concludeert de Auditcommissie, uit de metingen tot en met 2016, dat er al sinds 2010 sprake is van een afname van het areaal hoger gelegen wadplaten.

Het gaat om een gebied van maar liefst driehonderd hectare. In dezelfde dalende gebieden (de kombergingsgebieden Pinkegat en Zoutkamperlaag) is een afname van de vogelsoorten geconstateerd. Bovendien blijkt er in het Lauwersmeer een beperkte, maar onverwachte verzilting. Al deze veranderingen krijgen volgens de Auditcommissie onvoldoende aandacht in de rapportages van NAM.

Meer bodemdaling

Volgens de Auditcommissie is het onduidelijk of deze afname van wadplaten geheel aan de gaswinning is te wijten. De afname van het plaatareaal is groter, dan de afname die volgens gegevens van NAM te verklaren is door gaswinningen. Hoe het nu precies zit met de bodemdaling is door de NAM onderzocht in de zogenaamde Long Term Subsidence studie. Deze studie, die oorspronkelijk al in 2015 afgerond had moeten zijn, is pas onlangs bij het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) ingeleverd. Dat er grote zorgen zijn over de juistheid van de voorspelde bodemdaling door NAM en de beheersbaarheid hiervan blijkt onder andere uit een onlangs gepubliceerde studie van dhr. Houtenbos. De Auditcommissie wijst NAM en de minister (die over de vergunningen gaat en over Staatstoezicht op de Mijnen) ook op deze recente publicatie.

Kleine strandloper op wadplaat, Waddenzee
Foeragerende kleine strandloper op een wadplaat. In delen van de Waddenzee waar de NAM actief is (onder andere de kombergingsgebieden Zoutkamperlaag (Groningen) en Pinkegat (Friesland), waar ook Ternaard aan ligt) treedt nu al bodemdaling op door gaswinning. Daarbij is in december 2017 door de Auditcommissie een afname van de hoogte van wadplaten én van de populatiegrootte van diverse wadvogels geconstateerd. Bodemdaling heeft ook op lange termijn effecten. Na het beëindigen van gaswinning kan de bodemdaling nog decennia doorgaan – terwijl klimaatwetenschappers het er juist over eens zijn dat de zeespiegelstijging in de komende decennia gaat versnellen. Er bestaat daarom een reëel verdrinkingsrisico voor grote delen van de Nederlandse Waddenzee, wat gepaard zou gaan met enorme natuurschade. Vanwege de grote internationale natuurwaarde is de Waddenzee, ’s werelds grootste aaneengesloten intergetijdengebied door UNESCO uitgeroepen tot Werelderfgoed. Het is het enige Nederlandse natuurgebied met die status. Bron afbeelding: Waddenvereniging.

Minder vogels

Het zijn de populaties van vogelsoorten zoals Bergeend, Scholekster, Kluut, Rosse grutto, Wulp en Steenloper die achteruit zijn gegaan in het gaswinningsgebied. En dat terwijl de aantallen in de rest van de Waddenzee gelijk bleven of toenamen. Ook voor deze geconstateerde verandering geeft de NAM geen verklaring, terwijl dit wel had gemoeten volgens de auditcommissie.

Onvoldoende aandacht

De Auditcommissie is van mening dat alle geconstateerde veranderingen onvoldoende worden verklaard. De Auditcommissie schrijft dat hier juist wel aandacht aan besteed had moeten worden. Om zo te kunnen beoordelen of gaswinning nadelige effecten heeft op de natuur. Bovendien ontwikkelt NAM ecologische modellen na advies van de Auditcommissie, maar ze past ze onvoldoende toe. Wat ook opvalt, is dat de Auditcommissie na 10 jaar gaswinning nog steeds niet overtuigd is of de (ecologische) monitoring op alle onderdelen gevoelig genoeg is om een eventueel effect van bodemdaling te meten.

Hand aan de kraan

De Auditcommissie stelt dat de afnemende wadplaten en vogelaantallen signalen zijn die al hadden moeten worden besproken in het licht van het ‘Hand aan de Kraan’-principe. De commissie adviseert de minister er voor te zorgen dat NAM dit alsnog gaat doen. De Waddenverenging wil een stap verder gaan. Zo lang nog niet onomstotelijk vast staat dat de veranderingen niet worden veroorzaakt door gaswinning, moet het voorzorgsprincipe worden toegepast. De hand moet aan de kraan. Aangezien de geplande gaswinning bij Ternaard onder dezelfde kombergingsgebieden plaats gaat vinden, moet het vergunningsverlening traject hiervoor worden opgeschort.